by: Posted on:

Gedikler, Çemişgezek

Gedikler, Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe :
Günümüz yerleşiminden 1530 yılı tahririnde, “Germiri” adıyla Çemişgezek sancağının Belde nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. Köyde 1518 yılında 21, 1541 yılında 37 ve 1566 yılında 58 hane olmak üzere sadece Gayrimüslim nüfus yaşamaktaydı. 1691 Cizye Defterinde de, Çemişgezek kazasında Gayrimüslimlerin (Ermeni) yaşadığı köyler arasında “Germiri” köyü de yer almaktaydı. 1835 yılı nüfus sayımında da “Germiri” adıyla yer alan Sinse nahiyesine bağlı köyde; 23 hanede olmak üzere 81 Gayrimüslim erkek nüfus, 41 hanede de 148 Müslüman erkek nüfus yaşamaktaydı. 1897 yılında “Germili” nahiyesinin merkez köyü olarak görülen yerleşim, Cumhuriyet döneminde de bu konumunu sürdürmüş olup adı da 1960 yılında Gedikler olarak değiştirilmiştir. Köyde; 1894/1895 yılında Ermeniler’e, 1896/1897 yılında da Müslümanlar’a hizmet veren ilkokul bulunmaktaydı.

ÇEMİŞGEZEK KAZASI NAHİYELERİ
Çemişgezek Kazası’nın üç nahiyesi vardır. Bunlar Sisne, Sebteros ve Girnir? Nahiyeleridir. Bu nahiyelere de bağlı köyler bulunmaktadır.

1-Nahiye-i Sisne Tablo 6: Çemişgezek Kazası Sisne Nahiyesine Bağlı Köylerin Müslim Nüfusu

Köy Adı Yeni Adı Hane
Sayısı		 30 Yaşından
Büyük		 15-30 Yaş
Arası		 0-15 Yaş
arası		 Hastalıklı Toplam
01. Karye-i Germisik   34 32 31 57 2 122
02. Karye-i Müşdek?  Cebe 16 11 20 11 3 45
03. Karye-i Moruşka Arpaderen 14 16 15 21 3 55
04. Karye-i Sisne Varlıkonak 23 20 25 30 4 79
05. Karye-i Memsa      6 6 3 8 0 17
06. Karye-i Saselle (Sasilli)       Ergenler 22 29 24 35 5 93
07. Karye-i Germiri      Gedikler 41 47 43 49  9 148
08. Karye-i Tödge       23 22 16 2 0 70
09. Karye-i Aşağı Vartinik       Aşağıdemirbük 14 11 11 23 4 49
10. Karye-i Urzih     11  8 7 14  0 29
11. Karye-i Belic      6 7 2 8  1 18
12. Karye-i Sekenak     87 67 76 91 9 243
13. Karye-i Ören       21 26 13 24 0 63
14. Karye-i Venk      Yaka 46 41 37  77 3 108
15. Karye-i Dünbülü?      Gülbahçe 22 21  16 24 7 68
16. Karye-i Setirge       Güneybaşı 24 19 25 26 4 74
17. Karye-i Ardige    7  6 8 10  2  26
18. Karye-i Kızılevler       12 6 16 16 1 39
19. Karye-i Koçulu     18 15 19 40 6  80
20. Karye-i Komraş      36 43 46 49 1 139
21. Karye-i …?       8 7 6 7 0 20
Toplam   491 460 459 632 68 1619

Tablo 6’da görüldüğü üzere Sisne Nahaiyesi’ne bağlı 21 köyün toplam 1619 erkek nüfusu vardır. Nüfus olarak en büyük köy Sekenak’dır. Burada 243 erkek yaşamaktadır. En küçük nufusa sahip köy ise Memsa’dır. Toplam 17 erkek ikamet eder. Bunlara eşit oranda kadınları da eklenirse 3238 nüfusun burada ikamet ettiği görülür. Son köyün ismi belge tahrif olduğu için okunamadı. Çocukların sayısı nüfusda önemli bir orana sahiptir.

2-Nahiye-i Sebteros Tablo7: Çemişgezek Kazası Sebteros Nahiyesi’ne Bağlı Köylerin Erkek Müslim Nüfusu

Köy Adı Yeni

Adı

 Hane
Sayısı		 30 Yaşından
Büyük		 15-30 Yaş
Arası		 0-15 Yaş
arası		 Hastalıklı Toplam
01. Karye-i Sebteros        22 17 15  21 5 58
02. Karye-i Rabat52     Ekindere 61  39  29 30 6 104
03. Karye-i Hasarısi? Yıldızlı 42 39 22 25 0 86
04. Karye-i Halmüge     Aksöğüt 42 32 27 2 0  83
05. Karye-i Hedi       84 66 65 81  5  217
06. Karye-i Tama         41 29 23 36 2 90
07. Karye-i Baş Ekrek      Subaşı 51 54 38 27  3 122
08. Karye-i Hansur      46  54  25 31 0 110
09. Karye-i Miçingah      Karakoçlu 14 16 7 7 0 31
10. Karye-i Ehnesor  Armağan 44 32 19 17 5 73
11. Karye-i Tirnek       Buğdaypınar 66 64 42 30 1 137
12. Karye-i Dıralor      Avcı 22 13 12 9 0 34
13. Karye-i Gızı

Cihangir

 43 40 24 23 2 89
14. Karye-i Hemişe    Doğanalan 41 37 38 27 2 104
15. Karye-i Konsar       Kutluca 10 12 4 7 0 23
16. Karye-i Baş Vartinik        Başpınar 118 120 79 52 2 203
Toplam   747 664 469 695 33 1861

Tablo 7’den görüleceği üzere nahiyenin 16 köyü vardır. En fazla haneye sahip köyü Baş Vartinik’dir. Fakat en fazla nüfus ise 217 kişi ile Hedi Köyü’dür. Konsar Köyü en az nüfusa sahiptir. Burada 23 erkek bulunmaktadır. Nahiyenin toplam erkek nüfusu 1861’dir. Eşit oran da kadınlar da eklendiğinde nüfus 3722 kişi yapmaktadır

 Kaynakça

  1. ^ “Gedikler, Turkey Page” (İngilizce). Fallingrain.com. 20 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020.
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n “Tunceli Çemişgezek Gedikler Köyü Nüfusu”. Nufusune.com. 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020.
  3. ^ a b “5393 sayılı Belediye Kanunu” (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
  4. ^ “998 Numaralı Muhâsebe-İ Vilâyet-İ Diyâr-İ Bekr Ve ‘Arab Ve Zü’l-Kâdiriyye Defteri ( 937/1530 )”, T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın Nu:39, Sayı:, Sf:80, Yıl:1998. URL: https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/osmanli-arsivi-yayinlar/998_1_NOLU%20MUHASEBE-1.pdf 8 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Erişim: 2019-09-02
  5. ^ Ünal, Mehmet Ali (1999). 16. Yüzyılda Çemişgezek Sancağı. Ankara: Türk Tarih Kurumu. s. 195. ISBN 975-16-0957-7.
  6. ^ Koçak, Zülfiye (2017). “1691 Tarihli Cizye Defterine Göre Pertek, Mazgirt, Çemişgezek ve Sağman Kazaları” (PDF). OTAM, 41. Ankara Üniversitesi. s. 205. 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi21 Ağustos 2020.
  7. ^ Dıvrak, Uysal (2018). “XIX. Yüzyılda Çemişgezek Merkez Ve Köylerinin Gayrimüslim Nüfusu”. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 7 (13). DergiPark. s. 114. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Ağustos 2020.
  8. ^ Dıvrak, Uysal (2015). “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Çemişgezek ve Köylerinin Müslüman Nüfusu” (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 8 (41). sosyalarastirmalar.com. s. 375. 10 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi16 Ağustos 2020.
  9. ^ Sezen, Tahir (2017). “Osmanlı Yer Adları” (PDF). Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 18. www.devletarsivleri.gov.tr. s. 198. 31 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi6 Ağustos 2020.
  10. ^ Yıldız, Hatip (2014). Osmanlı Yenileşme Döneminde Dersim Sancağı’nda Eğitim 2. Uluslararası Tunceli (Dersim) Sempozyumu Bildiriler Kitabı 1. Baskı (Editör:A. Boztuğ, M. Cem Demir, S. Gün, A. Kemal Özcan, İ. Tosun, S. Menteşe, U. Dıvrak, Y. Çobanoğlu, G. Yeşil, N. Karaca Sanyürek, V. Tümen). Tunceli: Tunceli Üniversitesi. s. 135,156,157.
  11. ^ a b “Gedikler Köyü”. YerelNet.org.tr. 7 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020.
  12. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). “1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş” (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Ağustos 2020.
  13. ^ Güner, Bülent; Çitçi, M. Dursun (2003). “Çemişgezek Kasabasının Kuruluşu, Gelişmesi Ve Fonksiyonları” (PDF). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 13 (1). DergiPark. s. 37. 18 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi18 Ağustos 2020.

Bu içeriği paylaşın:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir